‘Los schilderen’ is een wens van veel van mijn cursisten. Nu we zo ongeveer op 2/3 van de cursus ‘Portretschilderen met Karakter’ zijn, merk ik dat hun vraag naar een lossere toets steeds groter wordt. Afgelopen donderdag zijn we daar eens lekker mee bezig gegaan. Ik werd erg enthousiast van de mooie resultaten van mijn studenten én van het verzinnen van tips om hun stijl wat op te schudden. Dus bij deze ook voor jou: een lijstje met lekker concrete tips om losser te leren schilderen.


Zorg allereerst dat je staat als je schildert. Je wilt de losheid niet alleen voelen in je hand, maar in je hele lijf. Een ander voordeel van staan ten opzichte van zittend schilderen, is de grotere afstand tot je werk. Een goede vuistregel is dat je een armlengte van je doek afstaat.

Als je staat, kun je ook beter en meer afstand nemen van je werk. Loop vaak achteruit tijdens het werken om je schilderij te observeren. Als je er teveel met je neus op staat, ga je al gauw teveel pielen. Op afstand vallen kleuren en toetsen samen, en overzie je het geheel beter.

Gebruik lange penselen en hou die vast aan het uiteinde, niet bij de haarinzet. Hiermee verleng je wederom de afstand tot je werk. Ook zorgt het ervoor dat je schildert vanuit je arm en pols, en niet vanuit je vingers. Er komt zo dus automatisch al meer beweging in je toets.

Pak de grote kwasten. Zorg dat de penselen die je gebruikt net iets groter zijn dan comfortabel voor je voelt. In het begin werk je met grote kwasten en in grove vlakken. Naarmate het schilderij vordert, worden je penselen steeds iets kleiner – maar stel dit moment zo lang mogelijk uit.

Beperk jezelf in de tijd en zet een timer. Als de timer afgaat, stop je met schilderen. Dit geeft scherpte en enige druk, waardoor je tot verrassende resultaten kan komen.

Zet je schilderij af en toe eens op zijn kop. Zo zie je de verhoudingen en eventuele fouten beter. Om jezelf nóg losser te maken, schilder je verder terwijl het werk op zijn kop staat. Dit helpt je los te komen van bekende vormen (ogen, neus, mond) en met een frisse blik te kijken. Welke vorm heeft dit gebied nu werkelijk?

“Dans” met je penseel over het doek. Daarmee bedoel ik dat je dezelfde mate van aandacht geeft aan alle delen van je schilderij. Je bent dus constant overal aan het werk. Je schildert niet eerst één gebied tot in detail uit, alvorens je naar een ander deel gaat. Op elk willekeurig moment is je schilderij één geheel en heeft alles dezelfde mate van uitwerking.


Probeer dit en de andere tips zelf maar eens. Ik ben enorm benieuwd wat ze je opleveren. Stuur me gerust een afbeelding van je resultaat via mail of social media. Vind ik leuk!