De tentoonstelling A FEMALE GAZE – STRONG WOMEN IN CONTEMPORARY FIGURATIVE ART opent op zondag 29 oktober in Galerie Bonnard. Ik vind het zo ontzettend leuk en passend dat o.a. mijn recente zelfportretten daar te zien zullen zijn. Ze passen wat mij betreft precies in het thema en vormen voor mij de ultieme definitie van wat een ‘female gaze’ nou precies is.
Voor mij wordt een ‘female gaze’ gekenmerkt door: het uiten van een vrouwbeeld zonder schaamte en zonder oordeel. En ook zit het hem in niet willen behagen, maar vanuit oprechte verbinding met jezelf content zijn met wie je bent.
Een vrouwelijke blik is dus vooral de afwezigheid van behaagzucht en van oordelende ogen. De ‘male gaze’ kenmerkt zich door hoe mannen kijken naar vrouwen, en hoe vrouwen zich immer bewust zijn van die observerende en objectiverende blik. Dat gaat verder dan een sensuele beeldvorming en objectivering van vrouwen. De male gaze is namelijk óók een door vrouwen geinternaliseerde blik. Het uit zich in het oordeel over jezelf als je ’s ochtends in de spiegel kijkt, in de angst om niet (meer) mooi gevonden te worden, en in het constante zelfbewustzijn dat vrouwen vaak voelen.
Hoewel de blik waarmee ik mezelf bekijk steeds milder wordt, blijf ik het lastig vinden om helemaal los te komen van dat oordeel. Behálve als ik mezelf schilder. Het beeld in de spiegel die voor mijn ezel staat blijkt de ultieme zelfreflectie. Ik zie mezelf, maar oordeel niet. Ik observeer alleen maar. Er is geen mooi of lelijk en geen goed of fout. Er is alleen een wereld van vorm en kleur. Een constant veranderend en boeiend zelf.
Ik zie en schilder mijn gezicht, maar het gaat niet om mij. Hoe langer ik kijk, hoe meer het zelf verdwijnt. Het zelfbeeld valt uiteen in stukjes informatie. In het groen van een kin en het roze van een wang. Zo kijk ik vijf dagen in een spiegel. Het schilderij groeit. Ik kijk naar mezelf zoals ik naar een vaas met bloemen zou kijken.
Ik kijk. En dát is anders dan bekeken worden. Mijn zelfbewustzijn verdwijnt en ik val -eindelijk- helemaal samen met mezelf.
Mijn zelfportretten gaan niet over mooi gevonden worden, of over voldoen aan verwachtingen. Ze gaan over kleur, vorm en over wie ik ben als niemand anders kijkt.
De expositie A FEMALE GAZE : STRONG WOMEN IN CONTEMPORARY MODERN REALISTIC ART opent op zondag 29 oktober. De schilderijen van Daniela Astone, Tania Rivilis, Ksenya Istomina, Jantini Peperkamp, Carolien van Olphen, Rosana Gadoni en Jantien de Boer zijn te zien t/m 3 december 2023 in Galerie Bonnard te Nuenen.
Meer info: www.galeriebonnard.com